ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ

Η ουροδόχος κύστη είναι το όργανο στο οποίο γίνεται η συλλογή και προσωρινή αποθήκευση των ούρων που παράγονται από τους νεφρούς. Εντοπίζεται στην ελάσσονα πύελο και το τοίχωμά της αποτελείται από το ουροθήλιο (επιφανειακή στιβάδα) και το μυϊκό χιτώνα (εν τω βάθει στιβάδα). Η ανάπτυξη κακοήθους όγκου εντός της κύστεως ονομάζεται καρκίνος ουροδόχου κύστεως και αποτελεί την ένατη σε συχνότητα κακοήθεια παγκοσμίως. Είναι συχνότερος σε άνδρες και συνηθέστερα εμφανίζεται σε ηλικίες 55 ετών και άνω.

Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστεως χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες με σημαντικές διαφορές ως προς την πρόγνωση και την αντιμετώπιση

• Μη μυοδιηθητικός (Στάδια Τa-Τ1). Όταν ο όγκος είναι επιφανειακός και δεν επεκτείνεται στο μυϊκό χιτώνα. Αποτελεί τη συχνότερη μορφή (σε ποσοστό 75%) και συνήθως έχει καλή πρόγνωση. Έχει την τάση να επανεμφανίζεται (υποτροπή) και μπορεί να εξελιχθεί σε μυοδιηθητικό
• Μυοδιηθητικός (Στάδια Τ2-Τ4). Όταν ο όγκος επεκτείνεται στο μυϊκό χιτώνα.

Μία ιδιαίτερη κατηγορία κακοήθειας είναι το καρκίνωμα in situ. Πρόκειται για επιφανειακό όγκο με επιθετική όμως συμπεριφορά.

• Κάπνισμα. Το κάπνισμα ευθύνεται για το 50% των περιπτώσεων καρκίνου της ουροδόχου κύστεως
• Επαγγελματική έκθεση σε χημικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή χρωμάτων και βαφών.
• Ακτινοβολία στην περιοχή της ελάσσονος πυέλου
• Σχιστοσωμίαση. Λοίμωξη της ουροδόχου κύστεως από το παράσιτο σχιστόσωμα

• Αιματουρία. Η παρουσία αίματος στα ούρα είναι το συχνότερο σύμπτωμα. Σε οποιαδήποτε περίπτωση αιματουρίας που δεν οφείλεται σε λοίμωξη, πρέπει να γίνεται διερεύνηση για τον αποκλεισμό κακοήθειας στην ουροδόχο κύστη
• Δυσουρικά ενοχλήματα. Σπανιότερα ένας καρκίνος της ουροδόχου κύστεως μπορεί να εκδηλωθεί με συχνουρία, καύσο και πόνο κατά την ούρηση
• Πόνος στην ελάσσονα πύελο, οσφυαλγία, απώλεια βάρους, ανορεξία, εμφανίζονται σε περιπτώσεις που ο όγκος επεκτείνεται πέραν της ουροδόχου κύστεως (μεταστατικός)

Τα εργαλεία που διαθέτει ο Ουρολόγος για τη διάγνωση του καρκίνου της ουροδόχου κύστεως είναι:

• Γενική και καλλιέργεια ούρων κατά την οποία επιβεβαιώνεται η παρουσία αίματος στα ούρα και αποκλείεται η πιθανότητα της ουρολοίμωξης
• Κυτταρολογική ούρων, κατά την οποία γίνεται αναζήτηση καρκινικών κυττάρων σε τρία δείγματα ούρων. Ωστόσο μία αρνητική εξέταση δε σημαίνει πάντα ότι δεν υπάρχει όγκος στην ουροδόχο κύστη.
• Υπερηχογράφημα νεφρών – κύστεως. Μπορεί να αναδείξει όγκο εντός της κύστεως ή στα νεφρά.
• Κυστεοσκόπηση. Είναι η εξέταση εκλογής για να μπει η διάγνωση. Πρόκειται για την ενδοσκόπηση της ουροδόχου κύστεως κατά την οποία εντοπίζεται υπό άμεση όραση η κακοήθεια. Στον ίδιο χρόνο μπορεί να γίνει και η χειρουργική εξαίρεση του όγκου καθώς και η λήψη βιοψιών από ύποπτες περιοχές
• Φωτοδυναμική κυστεοσκόπηση. επιτυγχάνεται με χρήση ιώδους φωτός μετά από ενδοκυστική χορήγηση μιας ειδικής φθορίζουσας ουσίας. Βοηθάει στην ανάδειξη επίπεδων βλαβών (καρκίνωμα in situ) οι οποίες δεν είναι ορατές με λευκό φως.
• Αξονική ουρογραφία (CT Urography). Γίνεται απεικόνιση όλου του ουροποιητικού συστήματος (Νεφροί – Ουρητήρες – Κύστη) και επιτυγχάνεται η ανάδειξη όγκου ή όγκων εντός αυτού. Επιπλέον δίνει πληροφορίες για το αν υπάρχουν δευτεροπαθείς εντοπίσεις (μεταστάσεις)
• Μαγνητική ουρογραφία (MRI Urography). Μη επεμβατική απεικονιστική εξέταση εναλλακτική της Αξονικής ουρογραφίας

Μη μυοδιηθητικός καρκίνος

• Διουρηθρική εκτομή όγκου κύστεως (TURBT). Γίνεται είσοδος ενός ειδικού εργαλείου (Ρεζεκτοσκόπιο) δια της ουρήθρας και υπό άμεση όραση αφαιρείται ο όγκος από την ουροδόχο κύστη. Η επέμβαση γίνεται υπό γενική αναισθησία ή ραχιαία (αναισθησία από τη μέση και κάτω).
• Σε περίπτωση ιδιαίτερα μεγάλου όγκου μπορεί να χρειαστεί και δεύτερο χειρουργείο για την πλήρη αφαίρεσή του.
• Ενδοκυστικές εγχύσεις
  1. Χημειοθεραπευτικά φάρμακα. Γίνεται έγχυση του φαρμάκου μέσω καθετήρα εντός της κύστης. Το θεραπευτικό σχήμα καθορίζεται από τον ουρολόγο αλλά δεν ξεπερνάει το ένα έτος. Σκοπός είναι να μειωθεί το ποσοστό των υποτροπών
  2. BCG. Πρόκειται για φάρμακό που προκαλεί τοπική και συστηματική ανοσοδιέγερση με σκοπό να μειωθεί το ποσοστό των υποτροπών και της εξέλιξης του καρκίνου σε μυοδιηθητικό. Το θεραπευτικό σχήμα καθορίζεται από τον ουρολόγο και μπορεί να φτάσει τους 36 μήνες. Προτιμάται σε πιο επιθετικές μορφές καρκίνου.
• Τακτικός κυστεοσκοπικός έλεγχος. Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστεως έχει την τάση να επανεμφανίζεται (υποτροπές), για το λόγο αυτό είναι απαραίτητο να γίνεται τακτικά κυστεοσκοπικός έλεγχος, συνήθως εφόρου ζωής

Μυοδιηθητικός καρκίνος

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από

• Την ηλικία και τη γενική κατάσταση του ασθενούς
• Το στάδιο της νόσου

Τα μέσα αντιμετώπισης είναι

• Ριζική κυστεκτομή (πλήρης αφαίρεση της ουροδόχου κύστεως)
• Ακτινοβολία
• Χημειοθεραπεία